Vieringen die worden ingevuld met een bepaalde muziekstijl zijn aantrekkelijk voor specifieke groepen. Zeker muziek die hoort bij een uitgesproken subcultuur kan mensen zeer dierbaar zijn en ondersteunen in leven én geloofsleven. Renate Japenga is predikant in Gouda en deelt met Liturgiewerkplaats haar ervaringen.
De Ontmoetingskerk in Gouda kent een traditie van vespers met themamuziek. Het begon met een Top2000-viering jaren geleden. Er werden vespers gehouden met muziek van Huub Oosterhuis. Maar ook van artiesten als de Dijk, Johny Cash, etc.
Toen ik in Gouda kwam sprak me dat erg aan, omdat ik zelf voornamelijk seculiere muziek luister en die deel uitmaakt van mijn dagelijks leven. Muziek hecht zich aan mijn dagen en mijn ervaringen. Ik lees graag gedichten en ook graag liedteksten. Ik ontdekte in mijn gemeente al snel dat er meer liefhebbers van metal waren en toen leek het me mooi om een metalvesper te houden. Voor mij voelde dat heel natuurlijk. Ik luister graag metal, het spreekt tot me, het heeft betekenis voor me. Ik denk dat het voor andere metalfans ook geldt. Er zijn daarin ook vragen te vinden over het leven en de zin van het leven, over het lijden, goed en kwaad en ook over God. Hoe mooi is het als de muziek die je in het dagelijks leven luistert ook in de kerk kan klinken en dat zo twee werelden verenigd worden.
Samen een viering maken
Toen ik het voorstelde waren er direct zes mensen die mee wilden helpen. Het mooie was dat het een heel diverse groep was in leeftijd en achtergrond. Heel bijzonder. Iedereen hield weer van een andere stroming van metal en met elkaar hebben we eerst gesproken over wat onze favoriete metalmuziek was. We lieten elkaar dingen luisteren. Daaruit ontstond een thema en een groslijst. Vervolgens een Bijbeltekst.
De eerste metalvesper kreeg als thema ‘Dear God’. Naar één van de nummers die we gekozen hadden.
De onderdelen van de viering werden verdeeld onder de leden van de voorbereidingsgroep. Iemand schreef en hield een welkom. Weer iemand anders een gebed aan het begin. Een derde de gebeden (dankgebed en voorbeden) aan het einde. Ikzelf ging voor in de vesper en schreef de overweging. Zo lukte het me ook om zoveel mogelijk teksten van de liederen mee te nemen en een plek te geven.
Bekijk hier de hele orde van dienst met links naar de muziekvideo’s.
Video's of live muziek?
Onze droom is nog eens een live band. Maar voor de beide metalvespers in 2025 en 2026 hebben we gekeken en geluisterd naar clips op Youtube. De een met video en bij de ander alleen de tekst. Alle teksten werden wel uitgedeeld. Verder was het zo donker mogelijk in de kerk.
In de Ontmoetingskerk hebben ze lichten als liturgische kleuren. Twee lampen die in een baan tegen de muur schijnen. Beide vespers waren in de Veertigdagentijd en het paarse licht gaf liturgische inbedding en qua sfeer was het heel goed.
We hielden beide vespers bewust in de veertigdagentijd omdat we metal zien als een rauwe manier van het uitroepen naar God van vragen. Over het leven en het lijden in de wereld en in ons eigen leven. De rauwheid van een Kyriegebed. In de eerste metalvespers draaide we het nummer: ‘God is Dead’ van Black Sabbath. Een nummer dat begint als statement. God kan niet levend zijn in een wereld zo vol met lijden. En het verandert steeds meer in een vraag omdat er tussen mensen ook nog goede dingen gebeuren. Is God wel dood?
Ruimte voor moeilijke vragen
In de metalvespers schuwen we de moeilijke vragen niet. De eerste metalvesper draaide om de vraag waar God was (Bijbeltekst: verheerlijking van Jezus op de berg) de tweede metalvesper ging over het kwaad (Bijbelteksten: verzoeking van Jezus in de woestijn en Job).
We schuwen dus ook seculiere metal niet, omdat het daarin gaat over vragen van het leven. Het geeft vaak geen antwoord. Maar de kerk is ook niet altijd de plek voor antwoorden. Soms is het de plek waar we vragen kunnen neerleggen. Kunnen zoeken. Een deel van een voorlopig antwoord kunnen vinden samen. De plek waar we ook ons onbegrip kunnen uitschreeuwen vanwege alles wat er gebeurt in de wereld. Ook de vraag of God wel bestaat schuwen we niet. De grens ligt bij teksten met daarin racisme, discriminatie, vrouwenhaat, verheerlijking van geweld etc.
Bij de tweede metalvesper sprak ik een vrouw van een jaar of 40 en die was ontroerd. Ze zei: “Ik schaamde me altijd dat ik van metal hield, want ik leerde dat christen zijn en metal luisteren niet samen kan gaan. Maar ik kom hier en merk dat het wel kan. En de schaamte is weg. Het voelt heel bevrijdend”.
Open gesprekken
Ik denk dat ik het leukste aan de metalvesper vind, dat het zoveel gesprek opent. Met mensen die zich erg gezien voelen, die nooit (meer) naar de kerk gaan, maar hiervoor wel, met kritische mensen. En voor de voorbereidingsgroep heeft het ook een pastorale functie voor zichzelf en voor de mensen die naar de viering komen. Na afloop is er nog wat te drinken en napraten. Dat is ook een belangrijk aspect van de metalvesper.
Meer informatie:
Wil je meer over dit onderwerp lezen/horen?
- Artikel in het AD, 17 maart 2025: ‘God is dead?’ schalt er door de kerk: keiharde metal trekt velen naar het huis van God.
- Artikel EO, 27 juli 2026: Ds. Renate Japenga is fan van heavy metal: ‘Onze kerk organiseert vespers met deze muziek’
- Podcast Doodenverderf, november 2025: Metal in de kerk? Dat kan prima, predikt dominee Renate Japenga.
Gerelateerde berichten
Metalvespers in Gouda
In Gouda verzorgde ds. Renate Japenga al twee keer een Metalvesper, samen met een voorbereidingsgroep ontstond een liturgie met muziek uit het heavy metal genre. In dit artikel deelt ze meer over haar aanpak en ervaringen.
Heavy metal in de Finse kerk
In 2026 bestaat het Finse concept van de Metallimessu 20 jaar. Deze kerkdiensten volgen een Lutherse orde van dienst, maar alle muziek is in de stijl van heavy metal. De diensten zijn ontstaan in de Rotskerk in Helsinki en leidden tot een eigen geloofsgemeenschap rond deze muziekcultuur.
